Alergia pokarmowa

Ocena użytkowników: 5 / 5

Gwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywna
 

Alergia pokarmowa

Alergia bywa nazywana chorobą XXI w. I chyba słusznie. Choroby alergiczne dotykają ok. 30–40% populacji.

Istotne miejsce wśród reakcji alergicznych odgrywają alergie pokarmowe. Według danych Białej księgi alergii, 220-250 milionów ludzi na całym świecie może mieć alergię pokarmową.

Pokarmy coraz częściej są przyczyną reakcji niepożądanych głównie ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, wymioty, zaparcia), układu oddechowego (uczucie duszności, obrzęk krtani, kaszel alergiczny, astma), lecz także skóry (pokrzywka, swędzenie, wysypka skórna, suchość skóry), możliwy jest także, wstrząs anafilaktyczny będący bezpośrednim zagrożeniem życia.

Alergie pokarmowe najczęściej występują u dzieci. U ok. 80% z nich alergia mija po 3 roku życia, ale alergia może rozwinąć się dopiero w wieku dorosłym.

 

 

Czym jest alergia.

Nadmierną i swoistą reakcją układu immunologicznego na kontakt z alergenami. Alergenami najczęściej są białka roślinne lub zwierzęce.

Skąd taka reakcja układu immunologicznego? Można by zaryzykować stwierdzenie, że „z nadgorliwości”. Gdy nasz organizm ma kontakt z wirusami czy bakteriami chorobotwórczymi to jego prawidłowa reakcja to reakcja układu immunologicznego w celu obrony przed nimi. Specjalne komórki krwi (limfocyty T) dają sygnał do wytwarzania przeciwciał. U osoby chorej na alergie wygląda to tak, że układ odpornościowy walczy nie tylko z wirusami i bakteriami, ale również z całkiem niegroźnymi substancjami np. z białkami mleka czy jaj. Gdy alergen po raz pierwszy dostanie się do organizmu osoby, która posiada predyspozycje do alergii, wówczas limfocyty T uruchamiają produkcję przeciwciał IgE (immunoglobuliny E). Przeciwciała te, pozostają już „specjalistami” zwalczającymi dany alergen, np. kazeinę. Po zniszczeniu danego alergenu, we krwi na stałe zostają niewielkie ilości przeciwciał IgE. Przyczepiają się one do powierzchni komórek tucznych (mastocytów), które są składnikiem układu immunologicznego i biorą udział w obronie organizmu przed pasożytami, bakteriami i innymi drobnoustrojami. Najwięcej mastocytów znajduje się w skórze, błonach śluzowych czy w przewodzie pokarmowym, czyli w tych tkankach, które są najbardziej narażone na kontakt z alergenami.

A co gdy nie występują przeciwciała klasy IgE? Wówczas za objawy choroby odpowiedzialne są inne czynniki. Dlatego alergie dzieli się na IgE-zależne i IgE-niezależne.

Czym się różnią?

 

IgE-zależne  
IgE-niezależne        

IgG-zależne

Jest podklasą IgE-niezależne

Wytwarzanie przeciwciał IgE Reakcja alergiczna inicjowana jest przez szereg komórek układu immunologicznego. Nadwrażliwość pokarmowa IgG-zależna rozwija się w następstwie uszkodzenia ścisłych połączeń pomiędzy enterocytami (komórki jelita cienkiego, biorące udział w procesie wchłaniania z jelita cienkiego do krwi). Konsekwencją tych uszkodzeń jest większa przesiąkliwość jelit. Niestrawione do końca białka zostają wchłonięte przez jelito cienkie. Jeśli taka sytuacja nastąpi u osoby cierpiącej na alergię, wówczas białka pokarmowe jako alergeny powodują aktywację limfocytów T i pomocniczych komórek B, po czym następuje wytwarzanie przeciwciał IgG względem określonych pokarmów, np. kazeiny mleka.Gdy dana osoba będzie spożywała produkt zawierający dany alergen, wówczas następuje ciągła produkcja swoistych przeciwciał IgG, a to prowadzi do przewlekłej aktywacji immunologicznej.
 

Czas występowania reakcji jest bardzo szybki, od kilku minut po zjedzeniu pokarmu uczulającego.

Najczęstsza manifestacja to skóra i śluzówki.

Diagnostyka: testy skórne, testy z krwi
 

Czas występowania objawów jest wydłużony od kilku do kilkunastu godzin po spożyciu uczulającego pokarmu. Z tego powodu bezpośrednia przyczyna uczulenia (rodzaj pokarmu) jest trudna do uchwycenia
 

 Opóźniona reakcja obronna organizmu. 8 do nawet 70 godzin po zjedzeniu produktu alergizującego. Z tego względu trudna do zdiagnozowania.  

Zróżnicowana manifestacja kliniczna, np. AZS, refluks, zaparcia

Diagnostyka: specjalistyczne testy paneli pokarmowych IgG

 

Główny winowajca: BIAŁKO

Nasze pożywienie składa się z białek, węglowodanów, tłuszczów, składników mineralnych, witamin i wody. Ich ilość jest różna w poszczególnych produktach. W jednych przeważają tłuszcze (masło), w innych węglowodany (miód) a jeszcze w innych białka (jaja). Każdy z tych produktów jest w odpowiedniej ilości potrzebny do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Prawidłowo skomponowana dieta dostarcza w odpowiedniej ilości każdego z tych składników. Ale właśnie jeden z tych składników, tak niezbędny do prawidłowego wzrostu i rozwoju może powodować niepożądane reakcje. To właśnie białko jest najczęstszym alergenem.

 

Gołym okiem nie dostrzegamy z czego składa się dany pokarm, ale każdy jest zbudowany z określonych pierwiastków. Jeśli chodzi o białka to zbudowane są z węgla, wodoru, tlenu, siarki i azotu. Zagłębiając się jeszcze bardziej w struktury molekularne znaleźlibyśmy jeszcze to...

 

 

 

 

 

 

 

 

Dla jednych zjedzenie orzechów nie będzie niczym innym jak tylko smaczną przekąską, ale dla osoby, która robiąc testy ma wynik dodatni dla Ara h 1 może skończyć się to wstrząsem anafilaktycznym.

Reakcje krzyżowe (panalergeny)

Występują głównie w różnych roślinach i pokarmach pochodzenia roślinnego. Również reakcje krzyżowe możliwe są w produktach pochodzenia zwierzęcego.

Podobna budowa chemiczna białka różnych produktów, które wcale nie muszą być ze sobą spokrewnione może powodować, że osoba uczulona na takie białko pochodzące z jednego źródła może reagować na podobny składnik występujący w zupełnie innym źródle.  Przykładem jest grupa białek których wspólna cechą jest podobieństwo budowy z cząsteczką alergenu pyłku brzozy.

 

W tej grupie odnajdujemy m.in. składnik alergenu orzecha ziemnego Ara h 8, soi Gly m 4, brzoskwini Pru p 1, kiwi Act d 8, jabłka Mal d 1.

 

 

 

Reakcje organizmu na alergen

Nie zawsze dany alergen wywołuje reakcję dopiero po jego zjedzeniu. Czasem wystarczy dotknąć produktu zawierającego alergen, a po obróbce termicznej dany produkt można zjeść bez żadnych niepokojących objawów. Dlaczego tak się dzieje? Dlatego, że białka różnią się między sobą budową i właściwościami. Jedne są wrażliwe na wysoką temperaturę, inne są na nią odporne. Podobnie działają na nie enzymy trawienne. Jeśli pod wpływem działania wysokiej temperatury zmienia się budowa cząsteczki białka, to wówczas mamy do czynienia z tzw. białkami nietrwałymi.  Białka, których struktura zostaje niezmieniona pod wpływem temperatury nazywamy białkami trwałymi.



Białka nietrwałe wywołują zazwyczaj reakcje o charakterze lokalnym, np. pieczenie ust po zjedzeniu surowego owocu czy warzywa, świąd, obrzęk języka. Jeżeli dany produkt zostanie poddany obróbce cieplnej ten owoc, warzywo zostanie upieczone, ugotowane to najczęściej może być spożywane bezpiecznie.

Białka trwałe są przyczyną silnych reakcji alergicznych, ponieważ nie tracą swoich właściwości alergizujących pod wpływem działania wysokiej temperatury. Do tej grupy zaliczają się m.in. białka występujące w orzechach i ziarnach, alergen ryb, kazeina – białko mleka, owomukoid – alergen białka jaja.

Przykłady objawów jakie mogą wystąpić po spożyciu lub zetknięciu się z alergenem:

  • skóra: pokrzywka, świąd, atopowe zapalenie skóry, suchość skóry, uczucie swędzenia nosa i powiek
  • układ oddechowy: obrzęk krtani, utrzymujący się katar lub uczucie zatkanego nosa, nawracające infekcje górnych dróg oddechowych, łzawienie oczu, zapalenie uszu, astma
  • układ pokarmowy: refluks, alergiczne zapalenie jamy ustnej, kolka, wymioty, biegunka, zaparcia, brak apetytu, krew w stolcu, duże ilości śluzu w stolcu, bóle brzucha, wzdęcia,IBS, nieprawidłowe przyrosty masy ciała
  • układ krążenia: podwyższone ciśnienie tętnicze krwi, przyspieszony puls
  • inne: fibromialgia,RZS, rozdrażnienie, zaburzenia snu, apatia, nadmierna ruchliwość, migrena, bóle głowy, bóle kręgosłupa, depresja, ADHD
  • wstrząs anafilaktyczny.

Przyczyny nietolerancji pokarmowej

  • genetyczne: dziedziczymy skłonność do gorszej tolerancji na niektóre produkty,
  • higiena: zbyt restrykcyjne przestrzeganie higieny utrudnia wytworzenie odporności,
  • antybiotyki: częste przyjmowanie antybiotyków od wczesnego dzieciństwa może być przyczyną spadku odporności, który wpływa na nietolerancję pokarmową,
  • wczesne rozszerzanie diety niemowląt: to powszechna przyczyna alergii i nietolerancji pokarmowej. Niedojrzałe jelita przepuszczają niestrawione do końca białka a układ odpornościowy rozpoznaje je jako alergeny pokarmowe i zaczyna wytwarzać swoiste przeciwciała IgG,
  • nowe nieznane produkty,
  • przetwarzanie produktów: sztuczne dodatki, aromaty, konserwanty, wykorzystanie GMO, nowoczesne technologie, to wszystko sprzyja pojawieniu się alergenów,
  • zanieczyszczenie środowiska: aluminium, ołów, rtęć. Metale ciężkie w plombach amalgamatowych, w szczepionkach, spalinach, w dymie papierosowym. Nikiel (za wczesne przebijanie uszu).

Zapobieganie alergii na pokarm

Wytyczne European Academy of Allergy and Clinical Immunology (EAACI):

  • należy przestrzegać normalnej diety, w czasie ciąży i laktacji nie należy wprowadzać żadnych restrykcji żywieniowych,
  • bez względu na ryzyko wystąpienia alergii wskazane jest wyłączne karmienie piersią przez pierwsze 4-6 miesięcy życia,
  • dzieciom z grupy ryzyka alergii (tzn. z chorobą atopową potwierdzoną u jednego lub obojga rodziców i/lub rodzeństwa), które nie mogą być karmione piersią, przez pierwsze 4 miesiące życia, należy podawać preparaty o potwierdzonej zmniejszonej alergenności,
  • dostępne dane naukowe nie potwierdzają potrzeby unikania lub opóźniania wprowadzania pokarmów potencjalnie alergizujących,
  • dostępne dane nie potwierdzają skuteczności probiotyków i prebiotyków w zapobieganiu alergii na pokarmy.

Źródła:

http://www.worldallergy.org/UserFiles/file/WAO-White-Book-on-Allergy_web.pdf

http://www.nice.org.uk/

http://www.allergyeducation-ma.com/index.php?pageAction=SURVEY&language=ITA

http://www.instytut-mikroekologii.pl/wp-content/uploads/2015/02/DePrak_6-2013_06_alergia_pokarmowa2.pdf

http://www.alergia.bielsko.pl/medi-lite_alergia_pokarmowa.html

http://www.mp.pl/

http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,401569,alergolodzy-kolczyki-we-wczesnym-dziecinstwie-sprzyjaja-wystapieniu-alergii.html

"Alergie i nietolerancje pokarmowe" poradnikzdrowie.pl

Medycyna Praktyczna Pediatria 2015

 

 

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież